18-12-2017, Abdij van Berne Heeswijk

De Biënnale – kunstmanifestatie te Oosterhout

Openingsceremonie Biënnale-2

Aan de rand van Oosterhout (NB), tussen de drukke A27 en de rustige Veerseweg, ligt een uniek en verstild gebied waar tijd en eeuwigheid elkaar raken. Historie, natuur en cultuur vallen hier samen, terwijl de drie levende kloostergemeenschappen het religieuze en biddende hart vormen als een tijdloos appel in de wereld die voorbij gaat. Aan de schoonheid van dit pareltje is een dimensie toegevoegd, nu het onlangs (16 september – 22 oktober 2017) als decor diende van de Kunstmanifestatie – Biënnale 2017, met als thema “Liefde”.

Door: zuster Maria Magdalena van Bussel

Het was in de zomer van 2014 dat vanuit het bestuur van de Stichting Kunst in de Heilige Driehoek, onder voorzitterschap van Cock Gorisse werd aangeklopt bij de drie kloosters met een voorzichtige eerste vraag over de eventuele bereidheid tot deelname aan een klein kunstevenement. Uit een éérste voorzichtige vraag, kunnen veel vragen volgen. Het kan de aanleiding worden van samen zoeken en met elkaar op weg gaan in wikken en wegen, in mogelijkheden verkennen, keuzes maken en plannen ontwikkelen.

Het werd stilaan duidelijk dat het “kleine kunstevenement” een veel grotere omvang zou krijgen. Dat het welslagen grotendeels af zou hangen van een verantwoord beleid van het organiserend bestuur, van de curator; de deelnemende kunstenaars, vrijwilligers en niet in de laatste plaats van de dragende betrokkenheid en gastvrijheid van de drie kloostergemeenschappen.

Vandaar dat ervan begin uit een intens contact is geweest tussen de samenwerkende partijen en dat de Oversten van de kloosters ook afzonderlijk met elkaar in beraad gingen. Het was immers evident dat er een groot onderling vertrouwen moest zijn, om fiat te geven aan een niet alledaags gebeuren binnen de stilteplek van het rustieke buitengebied van Oosterhout.

Als curator werd Guus van den Hout aangetrokken. Zelf afkomstig uit Oosterhout, heeft hij op internationaal niveau zijn sporen verdiend o.a. als voormalig directeur van het museum Catharijneconvent.

Was het oorspronkelijk de bedoeling om de Biënnale in 2016 te laten plaatsvinden, toch bleek al snel dat enerzijds de tijd nog niet rijp was, anderzijds dat de middelen niet toereikend waren en dat meer ondersteunende fondsen en partners noodzakelijk waren om het financieel geheel sluitend en haalbaar te maken.

In 2016 werd wel een begin gemaakt met de kennismaking van de aangeschreven kunstenaars. In vier verschillende groepen van ca. 15 kunstenaars per keer, werden de drie kloosters bezocht. Er werd over en weer kennisgemaakt; dromen en gedachten werden gedeeld. De kunstenaars waren zeer divers van afkomst, leeftijd, persoonlijke attitude en artistieke gaven en talenten. Zij kwamen aan ons voorbij: schilders, fotografen, beeldhouwers, videokunstenaars, musici, modeontwerper of geurkunstenaar.

Uit deze reeks kunstenaars werd door de curator een selectie gemaakt en werd uiteindelijk de definitieve locatie bepaald van iedere kunstenaar afzonderlijk. Daarnaast werd ook de Artist in Residence per klooster vastgelegd. In Sint-Catharinadal mochten we hiervoor Judith Krebbekx ontvangen. Zij werkte hier ter plaatse aan het schilderstuk “Gij zijt een besloten hof”, waarvan de titel ontleend is aan het Hooglied van Salomo.

De beter bekende Nederlandse schilder Sam Drukker, koesterde de wens om één zuster te portretteren.  Dat ligt niet zozeer in de lijn van ons leven, dus zochten wij met hem naar een passend alternatief.  Ons voorstel om meerdere zusters op doek te vereeuwigen, moest even bij hem een plaatsje krijgen, maar uiteindelijk kwam Sam Drukker op 2 mei van dit jaar naar ons toe om de negen zusters -die zich hier in alle vrijheid voor hadden opgegeven- te schetsen.

Het poseren was een bijna ademloos gebeuren die veel in de zusters én hun schilder heeft losgemaakt.

In de 746-jarige geschiedenis van onze Canonie, is dit het éérste schilderij van meerdere zusters op doek in olieverf vastgelegd. Het werd op 23 augustus te midden van het gehele convent onthuld en heeft voor altijd een band gesmeed met Sam, die ons het schilderij ook nog wil schenken.

Na de mooie en artistieke openingsceremonie op 15 september, volgden een zestal enerverende weken in kunstminnend perspectief.

Bezoekers, waaronder veel schooljeugd, hebben genoten van kunst en religie én de samenhang hiervan. Zij bewonderden de pracht der gebouwen, koesterden de sereniteit van het stiltegebied én verheugden zich in de rijkdom van drie kloostergemeenschappen die vanuit ieders eigenheid verbonden zijn met elkaar, in lofzang tot God en dienst aan mensen.

De stilte in de Heilige Driehoek is weergekeerd. Moge de Kunst van de Liefde, het ijkpunt blijven op de weg die mensen samenbracht, in scheppingskracht van duurzame schoonheid en vrede!

Zuster Maria Magdalena van Bussel is priorin van Sint-Catharinadal | Foto: Abdij van Berne
___

Bent u door het lezen van dit artikel, dat eerder werd geplaatst in BERNE (december 2017), geïnteresseerd geraakt in BERNE, vraag dan een abonnement aan bij: secretariaat@abdijvanberne.nl. Of Secretariaat Abdij van Berne. Abdijstraat 49, 5473 AD Heeswijk. Losse exemplaren vindt u ook in Berne Boekhandel in de Abdij/ Priorij de Schans/ Priorij de Essenburgh/ Sint Catharinadal en in de verschillende parochies van de Norbertijnen.