Augustinus: een belhamel?
Cobi Voskuilen

Tijdens een bergwandeling in de Franse Alpen schiet me steeds hetzelfde melodietje te binnen. De tekst die erbij hoort zegt: 'Belangrijk niet alleen is de weg die je gaat, maar ook het spoor dat je achterlaat'. De kracht zit 'm in de herhaling. Het voelt alsof die simpele zin me de weg omhoog helpt gaan. Een bijzondere ervaring, maar waarom galmt die oude tekst uit mijn gidsentijd juist nù door mijn hoofd? Ja, ik ga een weg... letterlijk, naar een bergtop daar ergens boven de 2500 meter, èn figuurlijk, mijn eigen levensweg. Een weg die je maar één keer kunt gaan en waarvan je hoopt dat ze, hoe bescheiden ook, een positief spoor mag achterlaten. Daar doe ik in ieder geval mijn best voor. Dan ineens klinkt, dwars door de melodie heen, het geluid van een bel. Hij hangt rond de nek van een fors schaap. Boven op de alpenweide loopt een uitgebreide kudde. Niet alleen uitgebreid in aantal maar ook qua gebied dat ze beweiden. Zo te zien hebben ze het samen aardig kaalgevreten. Plotsklaps zet de belhamel het op een lopen en snelt vooruit naar een lager gelegen malse groene weide. Al gauw rent de hele kudde vanuit de uiterste hoeken en dieperliggende dalen achter hem aan. Wie lang draalt wordt door de hulp van de belhamel, de hond, opgehaald. Het is een mooi gezicht om te zien hoe bij zo 'n beestenboel iemand het voortouw neemt, de weg wijst en op zo'n cruciaal moment een nieuwe koers inslaat.
Wat heeft dat nu met deze aflevering van Stukwerk te maken? Als u dit leest hebben we net het feest van Augustinus gevierd, de regelgever van de Norbertijnen. Niet alleen de weg die Augustinus zelf ging was belangrijk maar zeker ook het spoor dat hij daarmee achterliet. Een spoor dat, de eeuwen door, veel vrouwen en mannen hebben gevolgd. Dat hen richting heeft gegeven in hun eigen leven. Een spoor dat ze durfden volgen omdat ze er duidelijk aan konden aflezen dat diè weg gaan de moeite waard was. Bovendien lag het binnen hun eigen bereik om met de levenswijze van Augustinus zelf ook een inspirerend spoor achter te laten. Op dit moment verschijnen er veel boeken over de theologische visie van deze grote voortrekker. En al wil ik Augustinus niet vergelijken met een schaap, een belhamel was hij zeker. Als het nodig was liet hij van zich horen, had het lef om nieuwe wegen in te slaan, zelfs hele andere dan hij in zijn jonge leven bewandelde. Met zijn Preken en Belijdenissen heeft hij veel mensen weten te inspireren, hen mee gevoerd op de gelovige weg die hijzelf was ingeslagen. In zijn grote werk: 'de Civitate Dei' zet hij de lezers steeds weer kritisch op weg naar de Stad van God. Augustinus' spreken over God was doordrongen van de overtuiging dat de mens in woorden Gods' werkelijkheid meer niet, dan wel benadert. Zo wil hij de gelovige kudde doordringen van het feit dan God één groot geheim is, onherkenbaar, onbegrijpelijk en onuitspreekbaar. Dat zal hem meestal niet in dank zijn afgenomen. In dat perspectief gezien is en blijft Augustinus een belhamel van grote betekenis.

Boekentip Paul van Geest, Stellig maar onzeker

U kunt blijk geven van uw waardering voor Stukwerk door overmaking van een vrijwillige bijdrage op één van de rekeningen van de Abdij van Berne te Heeswijk: Postbank 1082440 of Rabobank 1201.00.908 (vermelding: 'vrijwillige bijdrage') Voor buitenlandse abonnee's: Rabobank 12.01.00.908; IBAN: NL64RABO 0120 1009 08; BIC: RABONL2U

Alle vorige afleveringen van Stukwerk-online zijn te vinden op www.abdijvanberne.nl.