Nikola de Barmhartige
Piet Al o.praem
In het christelijk Westen is Sint Nicolaas kerkelijk aan lager wal geraakt. In het Oosten is hij een van de grootste heiligen. Talloze legenden verhalen zijn wonderdaden. Een van die legenden luidt aldus: “Voor de poort van het Paradijs, onder een paradijsboom, zaten aan een gouden tafel de heiligen van de Heer. Alle heiligen waren bijeengekomen om de dag van Sint Nicolaas te vieren, alle heiligen van Rusland en van de gehele christenheid. Er ontbrak slechts één persoon – Nikola zelf, wiens verjaardag gevierd zou worden.
Pas tegen negen uur ’s avonds kwam Nikola. In basten schoenen, met een staf in de hand, kwam de grijze Nikola bij de poort van het paradijs – zijn heerlijk paradijsgewaad was versleten, het zat vol gaten, het was reeds vele keren versteld en weer gescheurd.
“Vertel eens, Nikola, hoe komt het, dat je zo laat bent ?” vroeg hem Elias.
“Ik was al de tijd met mijn Russen bezig, ik ben er doodmoe van geworden,” antwoordde Nikola en nam naast de andere heiligen plaats aan de gouden tafel. “Er valt met dat volk niets te beginnen: het zijn dieven en moordenaars, zij roven, stichten brand, moorden, de ene broeder vecht met de andere. Zo zijn ze allemaal – zij vreten elkaar op.
De engel des Heren had mij bevolen het gehele Russische volk uit te roeien…maar ik had medelijden met hen en heb hen in leven gehouden”, antwoordde Nikola de Barmhartige: “zij hebben het zo zwaar.”
Daarna stond hij op, hief zijn kelk op ter ere van Onze Lieve Heer die de hemel en de aarde geschapen heeft, de zee en de rivieren, en de walvissen en alle vogels, en ook de mens naar zijn beeld en gelijkenis. Doch plotseling viel de kelk uit zijn handen – de kelk viel op de tafel – maar brak niet; de wijn bleef tot de randen en geen druppel viel op de tafel.
Alle gelukzaligen, alle heiligen werden stil, het festijn verstomde.
Nikola slaapt – zijn ogen zijn toe -. Elias riep hem éénmaal -, Nikola hoorde hem niet. Toen riep hij hem ten tweede male. Nikola werd niet wakker. Toen riep Elias zo hard hij kon voor de derde keer – en Nikola hief zijn hoofd op.
Toen vroegen hem alle heiligen, wat er gebeurd was. En Nikola vertelde hun:
“Op de barre IJszee voer een schip op weg naar zuidelijke streken. Op dat schip voeren driehonderd pelgrims. Zij hadden was en honing bij zich, zij haastten zich naar Myra in Lycië om er het feest van Sint Nicolaas te vieren. Doch plotseling overviel een storm dat schip. De golven beukten het schip; de zee werd onstuimig. Alles kookte om hen heen. Doch de pelgrims bleven sterk in hun geloof en verloren de hoop niet; zij riepen luidkeels: Grote God en heilige Nikola ! Erbarm u onzer waar ge ook zijt, heilige Nikola kom ons te hulp !”
“Toen daalde de wil des Heren op mij, de Heilige Geest vervulde mij, ik snelde naar hen toe, naar de woeste zee. Ik redde hen uit de klauwen van de zeediepten. Nu vaart het schip kalm verder. Dat is de oorzaak waarom ik in slaap was gevallen, waarom de kelk uit mijn handen was gevallen.
Verheugd dronken de heiligen toen nieuwe paradijsdranken, zij aten grote pasteien met gort, met erwten en met kool. En met hen vierde feest Nikola, die sterk was omdat God met hem was. Hij was de vriend van alle heiligen, doch hij was zelden hun gast. Nikola houdt van de armen, hij is gastvrij, hij zwerft voortdurend over de aarde, hij werkt altijd, hij verricht vele wonderen, hij is de eeuwige beschermer van het Russische land.
Zo zien we de heilige Nikola, de Barmhartige, door het onmetelijke Rusland zwerven, gekleed als een Russische boer, een grijsaard met een zak op zijn rug en een knoestige stok in zijn hand. Een enkele keer is hij in gezelschap van Christus; dikwijls in gezelschap van de profeet Elias, die in Rusland “de Gestrenge” genoemd wordt en die dadelijk klaar staat diegenen die zich niet stip aan de kerkelijke voorschriften houden te straffen. Telkens weer is het Nikola de Barmhartige die de gestrenge Elias weet te kalmeren en zwakke mensen onder zijn bescherming neemt.
U kunt blijk geven van uw waardering voor Stukwerk door overmaking van een vrijwillige bijdrage op één van
de rekeningen van de Abdij van Berne te Heeswijk: Postbank 1082440 of Rabobank 1201.00.908 (vermelding: 'vrijwillige bijdrage') Voor
buitenlandse abonnee's: Rabobank 12.01.00.908; IBAN: NL64RABO 0120 1009 08; BIC: RABONL2U |
Alle vorige afleveringen van
Stukwerk-online zijn te vinden op
www.abdijvanberne.nl.