18 april 2019: Witte Donderdag

Exodus 12,1-8.11-14 en Johannes 13,1-15, C-Jaar

VERKONDIGING

Wij herinneren ons hoe Jezus met zijn vrienden, aan de vooravond van het Joodse Paasfeest, het brood met zijn vrienden brak en deelde …
Meer nog dan dat staat in de kerken van het Midden-Oosten de voetwassing centraal.
Vanmorgen sprak ik met een jonge Syrische vrouw, vrijwilligster hier in onze kerk en wij spraken over vanavond. AH! zei zij … het feest van de voetwassing. Meer dan de laatste maaltijd die Jezus hield met zijn vrienden, staat de voetwassing daar centraal.

En misschien doen wij er goed aan om ons zó die man uit Nazareth te herinneren en steeds komt het terug in de viering van vandaag …
‘Waarom is deze avond zo anders dan alle andere avonden’?
Waarom zijn wij vanavond bij elkaar? Waarom doen wij op deze avond wat gedaan moet worden.
Omdat het een heilige avond is, de avond waarop onze Paasviering begint, de drie heilige dagen van Pasen.

In deze dagen vieren ook onze joodse broeders en zusters het paasfeest. Zij beginnen het feest met een seidermaaltijd, een maaltijd waar brood wordt gebroken, wijn geschonken, het paaslam en bittere kruiden gegeten.
Zo gedenken zij hoe zij eens bevrijd zijn uit Egypte, het land van de slavernij.
‘Waarom is deze avond anders dan alle andere avonden’? en dan begint de gastheer te vertellen.
Slaven waren wij, slaven van de farao in Egypte, maar de Eeuwige, onze God, leidde ons weg uit de slavernij. Anders zouden wij nog steeds slaven in Egypte zijn geweest

Maar dat zijn wij niet, wij zijn vrije mensen, want God heeft ons weggeleid en verlost, exodus, weg van de angst, weg uit ellende …

Wie zou het zijn die op die laatste avond in de bovenzaal van het laatste avondmaal de vraag stelde? Wie zou de jongste leerling van Jezus zijn geweest?
Maar dat Jezus de gastheer, was … daar hoeven wij niet aan te twijfelen. Hij heeft hen verteld van de uittocht, van de bevrijding en de ellende.

Het was een spannende avond, in de lucht hing al wat komen zou … hoe er plannen werden gesmeed om hem uit de weg te ruimen … hoe een van hen hem zou verraden.

En dan doet de gastheer iets wat volstrekt ondenkbaar is. Hij trekt zijn bovenkleding af en alleen gekleed in een lendendoek gaat hij zijn vrienden de voeten wassen.
Slavenwerk vernederend slavenwerk.
Er ontstaat grote verwarring … wie wil nu horen bij iemand die slavenwerk doet?
Maar toch doet hij het … Jezus wast voeten en zet de wereld op zijn kop: ‘Als je bij mij wilt horen, doe dan wat ik heb gedaan’.

Woorden die wij kennen, we spreken ze immers uit na de instellingswoorden als Hij zichzelf weggeeft in brood en wijn: ‘Doe zoals ik heb gedaan’.

Voor Johannes hoort daar de voetwassing dus bij, onlosmakelijk! Hij wil ons vertellen hoe Jezus er wil zijn voor ons, totaal, niet in de eerste plaats als heerser, of als iemand die zichzelf vreselijk belangrijk vindt, maar vooral als dienaar.
Iemand met belangstelling voor de ander, die vragen stelt en meedenkt, hulp aanbiedt.
Niet altijd zichzelf op de eerste plaats wil zetten.

Het roept vele vragen in ons op … God kan kennelijk geen wereld verdragen waarin mensen niet naar elkaar omzien, waarin mensen zichzelf verheffen boven de ander, groter maken dan zij zijn.
God kan kennelijk geen wereld verdragen waarin mensen onder de voet worden gelopen, waarin angst en terreur heersen.
Zo’n wereld wil God niet!
God zoekt in ons naar alle liefde, genegenheid en vriendschap die in ons zijn opgeslagen.

‘Daarom is deze avond anders dan alle andere avonden’. Misschien vinden wij een stukje van het antwoord in onszelf.
Amen.

Thea van Blitterswijk, participant Norbertijnen