Bidden

Preek op de 4e Zondag door het jaar

Zondag 28 januari 2018, jaar B
Door: Titus de Kemp o.praem.

Lezingen: Deuteronomium 18,15-20; 1 Korintiërs 7,32-35; Marcus 1,21-28

Jezus was een trouwe kerkganger. Als rechtgeaarde Jood ging Hij iedere sabbat naar de synagoge en daar voerde Hij ook dikwijls het woord. Hij sprak dan over wat Hem ten diepste bezielde: de doorbraak van het Rijk Gods, van Gods nieuwe wereld. Hij deed dat met sterke overtuigingskracht, met gezag. Als een nieuwe Mozes.

Mozes hebben we in de eerste lezing gehoord. Hij was oud geworden en nam afscheid van zijn mensen. Hij herinnerde hen aan wat ze de afgelopen jaren allemaal hadden meegemaakt op hun tocht door de woestijn vanaf de berg Horeb, de Sinaï. Hij neemt afscheid, maar verzekert zijn mensen dat er na hem een nieuwe profeet als hij zal opstaan. Wij geloven dat Jezus Christus is. Vandaar zijn gezag.

In de tweede lezing raakt Paulus de huwelijksrelatie aan. Ook Jezus sprak daar soms over.
Heel principieel, maar niet als scherpslijper, maar laten we zeggen zoals onze paus Franciscus dat doe. En dan in het evangelie de confrontatie met die arme man, totaal in de war. Jezus geneest hem, bevrijdt hem van die onreine geest, brengt hem weer terug naar zichzelf. Marcus tekent dit op omdat hij dit voorval ook ziet als een beeld, een beeld van de blijvende confrontatie van Jezus met het kwaad. Confrontatie van de H. Geest in Jezus met de anti-geest. In deze arme man lijkt als het ware een anti-macht samengebald te zijn, die zich vinnig tegen Jezus verzet en er verder op uit is om mensen in de vernieling te brengen. Maar Jezus kan die anti-macht aan, die onreine anti-geest, en wijst die resoluut terug. Met andere woorden, het moet van het begin af aan duidelijk zijn dat evangelie betekent: mensen vrij maken, vrij van machten die neerdrukken, kapot maken, desintegreren. Mensen tot zichzelf brengen, tot hun ware identiteit, tot wat ze echt zijn: beeld van God, ongelooflijk waardevol!

Zijn er ook in onze tijd onreine geesten? Zou je bepaalde tendensen in onze samenleving niet zo mogen noemen? Ik meen van wel. Een boze geest zet aan tot het graaien van geld in plaats van te delen. Een boze geest prikkelt mensen tot steeds meer comfort en luxe, naar steeds sneller, steeds groter. Een boze geest blaast het vuur aan van jaloezie met daarbij de angst een loser te worden. De boze geest van materialisme en onverschilligheid En zo meer.
Misschien mag ik iets van die boze geest ook noemen onze angst dat het geloof helemaal verdampt. Ik bedoel, we hebben natuurlijk onze zorg om het voortbestaan van de kerk in Nederland, trouwens in heel West-Europa. We hebben onze terechte zorg daarover en van alles wordt er geprobeerd om die neergang te stoppen. Terechte zorg, maar die kan ook omslaan in moedeloosheid, in angst, in verbittering soms, en dat hoeft niet. Onwillekeurig kan het idee de overhand krijgen, dat het alleen van onze inspanningen afhangt, van nieuwe initiatieven, van meer aansprekende liturgie, enz. Dat is allemaal belangrijk, maar minstens even belangrijk, zo niet nog meer is de stuwing van Jezus zelf, van zijn H. Geest. Erik Borgman heeft vorig jaar het boek uitgegeven met titel “Leven van wat komt”. Openstaan voor het onverwachte. De idee loslaten dat we alles kunnen plannen. Oog hebben voor het nieuwe dat zich aan het ontwikkelen is. Leven van wat komt. Anders gezegd, open staan voor Gods Geest, die waait waar Hij wil. Vertrouwen dat Hij zijn kerk niet in de steek laat. Dit vertrouwen neemt onnodige kramp weg. We weten niet hoe het er over pak weg veertig, vijftig jaar uit zal zien. Misschien totaal nieuwe ontwikkelingen, gestuwd door Gods goede Geest. Daarbij de moed om de beproeving door te worstelen Geen moedeloosheid, maar moed…

Mag ik heel concreet in dit verband de suggestie doen om met woord ‘nog’ zo weinig mogelijk te gebruiken. Weet u wel van die vragen als: “Hoeveel gaan er bij jullie nog naar de kerk? Met hoevelen zijn jullie nog?” In plaats daarvan antwoord ik graag “Wij zijn pas met vijftien!”  In de woorden van Borgman: Leven van wat komt!