Bidden

Preek op het Hoogfeest van de H. Norbertus

Donderdag 6 juni 2019, jaar C
Door: abt Denis Hendrickx o.praem.

Lezingen: 2 Korintiërs 6,1-10; Lucas 9,57-62

INLEIDING
Op een datum van overlijden – van het afscheid – wordt in herinnering geroepen. 6 juni 1134 overleed Norbertus. Hij was toen bisschop van Maagdenburg. Dat jaar 1134 is voor norbertijnen van Berne een extra bijzonder jaar. Het sterfjaar van Norbertus valt immers samen met het stichtingsjaar van de Abdij van Berne.

Voor de orde is echter van nog groter belang de kerstnacht van 1121. Norbertus legde met enkele volgelingen in het dal van Prémontré (Noord Frankrijk) de geloften af. Een stichting was geboren, gebouwd op de levenswijze van de apostelen en de eerste kerkgemeenschap.

In de loop van de geschiedenis werden naar gelang tijd en omstandigheden leefvormen aangepast en accenten verlegd, maar de grondlijnen zijn nog steeds dezelfde: leven in gemeenschap en zo een kerkgemeenschap vormen als vierende, lerende en dienende gemeenschap. Niet enkel binnen de eigen muren maar in relatie met de omringende samenleving. De samenleving binnen laten komen en de samenleving intrekken.

Van het leven van Norbertus is niet veel overgeleverd. Zijn actieve leven als ordestichter en als aartsbisschop van Maagdenburg omvat slechts 15 jaar. 15 Jaar waarin hij rondtrok. Norbertus als een actieve, rusteloze en jachtige ijveraar voor het koninkrijk van God. Hij trok onvermoeibaar door Europa om clerus en volk tot verandering van levenswijze te brengen. Hem stond een open en eerlijke beleving voor ogen. Eigenlijk zouden we vandaag kunnen concluderen: Norbertus een man van jaren geleden met een uitermate actueel programma voor kerk en samenleving van deze tijd. Mag hij blijvend inspirerend onder ons aanwezig zijn en mogen zij heen nadrukkelijk vandaag als zijn spoorzoekers in beweging worden gezet.

VERKONDIGING
Vanuit zowel de Korinthebrief als het evangelie zoals opgeschreven door Lucas kunnen we opmaken dat er sprake is van een en al beweging. Als – zoals de Korinthebrief dat aangeeft – Gods medewerkers worden we heel nadrukkelijk aangespoord. Het evangelie is een gedeelte van de beschrijving dat we Jezus vastberaden op weg zien gaan naar Jeruzalem. Aan de snelheid waarmee de handelingen in het verhaal elkaar opvolgen en aan de antwoorden die Jezus geeft aan mensen die hem willen volgen, of aan wie Jezus zelf vraagt Hem te volgen is duidelijk dat Jezus navolgen, geen enkel uitstel duldt. Geroepen worden in dienst van anderen, in dienst van God, vraagt om een radicale keuze. Jezus voert een gesprek, zo hoorden we, met iemand die laat weten: ‘Ik zal u volgen, waar ge ook heengaat’. Deze persoon moet een groot geloof hebben gehad. In zijn reactie wijst Jezus hem op alles wat hem te wachten staat als hij inderdaad Jezus wil volgen. Hij moet alle vertrouwde zekerheden die hij heeft, loslaten. Jezus’ weg loopt niet via geijkte paden en volgens vastgestelde voorschriften en regels. Jezus heeft gekozen voor God en wil met mensen op zoek gaan naar vrijheid en gerechtigheid voor iedereen. Jezus volgen, is kiezen voor een onzeker bestaan.

Bij gelegenheid van deze 6e juni stuurde onze abt generaal een boeiende boodschap. Hij houdt een vurig pleidooi om ons leven te enten op het evangelie en nadrukkelijk niet los te zien van de samenleving waar we deel van uitmaken. Haal de samenleving naar binnen in je dagelijks leven als individu en als gemeenschap en laat je religieuze inspiratie en je evangelische opdracht doorklinken in je aanwezigheid in de samenleving. Hij geeft nadrukkelijk richting aan ons vita mixta leven en daagt ons uit de wederkerigheid niet over het hoofd te zien.

Van onze stichter Norbert is maar weinig overgeleverd. Hij heeft immers geen geschriften nagelaten die we nog zouden kunnen lezen. Uit de overlevering weten we dat hij het evangelie probeerde terug te geven aan de gewone mensen. In Norberts tijd was het evangelie het bezit geworden van geleerden en machthebbers. Degenen die het evangelie moesten verkondigen en behoeden leefden er niet naar. Van het evangelie werd een wetboek gemaakt dat van boven op de mensen neerkwam. Norbert begreep het evangelie als een levensboek voor gewone mensen. Wanneer het evangelie weer sprankelt van leven in taal en gedachten van alledag, dan pas leeft het evangelie, leeft hij onder ons.

Norbertus leefde in bewogen tijden. Na de verschrikkelijke periode van de zogenaamde ijzeren eeuw was het nu alom beweging en hervorming. Door Gods genade had Norbertus succes. Bij zijn dood telde zijn beweging al meer dan 100 kloosters in Europa.

Norbertijnen en Norbertinessen een kanunniken-beweging. Het is niet alleen bidden, maar ook met open ogen, open oren en open handen op de samenleving gericht zijn. Norbertus gaf blinden het gezicht, gaf armen te eten en bracht ruziemakers tot verzoening. In zijn voetspoor getreden geldt voor ons – zijn volgelingen – om het waar maken. Zorgend, helend, onderwijzend en troostend pastoraal aanwezig te zijn tot Gods eer en tot heil van de wereld. Na bijna 900 jaar moet het doorgaan, waar en hoe dan ook.