Preek in de Kerstnacht

Dinsdag 24 december 2019
Door: abt Denis Hendrickx o.praem.
Lezingen: Jesaja 9,1-3.5-6; Titus 2,11-14; Lucas 2,1-14

Toen ik in de afgelopen dagen me aan het voorbereiden was op de verkondigingswoorden van deze nacht, van morgenochtend en overmorgen betrapte ik mij erop dat ik wel heel erg veel wilde vertellen. Nu heb ik de kans, zo kwam in mij op, een kerk zo druk als anders nooit: een kerk vol met mensen van goede wil.

En ik mijmerde dat ik zou kunnen gaan zeggen dat God mens werd, een kind van twee asielzoekers, nergens welkom dan in een stal… ik ga zeggen dat een stel herders, ongeletterde mannen, de eersten waren die Hij riep en niet de rijke koningen. Ik ga zeggen dat het kind van Bethlehem als Man van Nazareth licht bracht aan mensen in het donker. Ik ga zeggen dat we in cruciale tijden leven. Dat geldt voor ons eigen land, dat geldt voor Europa, dat geldt op wereldniveau. En verder dacht ik, ik kan er toch niet omheen om wat te zeggen over de toekomst van Europa, over het klimaatvraagstuk, over toenemende armoede. Want Jezus zegt toch in het evangelie: ‘de armen zullen altijd bij u zijn’. Maar er wordt met kerstmis en de dagen die daaraan vooraf gaan al zoveel gezegd en gezongen, een overvloed aan woorden die ons te denken en te doen geven.

En al mijmerend kwam ik tot de voorlopige conclusie dat ik eigenlijk op deze avond alleen maar duidelijk zou willen maken dat ik best blij ben dat u met zovelen gekomen bent, oud of jong, groot- of kleingelovig, volop kerkelijk meelevend of amper kerkelijk betrokken… Eerlijk gezegd zal het me een zorg zijn… U bent er vanavond en u bent heel erg welkom. Want het is toch heerlijk om met zovelen eensgezind en in vrede samen te zijn. Eensgezind en in vrede , wil ik benadrukken, gelukkig… want er is al zoveel verdeeldheid en onvrede. En dan samen, echt samen, en dat is o zo waardevol omdat we al zoveel op ons eigen houtje doen. Want wat zijn we toch heel veel solistisch bezig. Met alle goeds dat er aan de vele vormen van digitale media gekoppeld kan worden, heeft het er toch veel van weg dat ik in alles moet uitblinken, dat ik zoveel mogelijk ‘likes’ moet verzamelen. Dat lijkt hip, maar het is toch eigenlijk onhoudbaar.

Ook in het geloven zijn velen van ons op de solotoer gegaan: ik heb mijn eigen geloof… En dat individualisme is – meen ik in alle oprechtheid – vaak een verarming. En daarom ben ik zo blij met de gevoelde saamhorigheid hier rond de kribbe, op dit uur in de late avond in deze abdijkerk.. Daarom ben ik zo blij met zoveel mensen van goede wil, schuilend bij elkaar onder het dak van God. Als die saamhorigheid een vervolg krijgt buiten de muren van deze abdijkerk en wat langer aanhoudt dan de kerstdagen, dan is er nog één blij: Hij die mens werd en die niets liever ziet dan dat mensen in-vrede-samen-leven. Hij die de wereld wil veranderen, die een droom heeft met de wereld. En dat lijkt me een belangrijke boodschap voor jong en oud. Jezus is weerloos en klein geboren. En als dan in onze sterk individualistische samenleving de verschillen zo worden benadrukt, dan wordt er helaas gezwegen over de vele andere dingen die mensen gemeenschappelijk hebben: jongeren, ouderen, hier geborenen of van elders gekomen, landgenoten en nieuwe landgenoten, mannen, vrouwen, moslims, christenen , niet-gelovigen… we willen allemaal een lang leven in welvaart en welzijn, een leven in gezondheid, vrijheid en veiligheid.

In deze dagen trekken veel mensen zich terug in de eigen kring om het feest van het licht te vieren. In verbondenheid met familie, vrienden en bekenden. Het is misschien wel diezelfde verbondenheid die in onze moderne samenleving ontbreekt, maar die broodnodig is om samenleven in het klein en in het groot het hoofd te kunnen bieden.

Mag dit besef in deze dagen terrein winnen: we herdenken de geboorte van een redder, we staan verwonderd bij het nieuwe licht en het nieuwe leven. Kerstmis niet alleen een feest van consumptie, maar ook een feest van bezinning en verbondenheid met de ander.

“Vandaag is in de stad van David voor jullie een redder geboren”, zo klonk het met woorden uit de Schrift. De kracht van Kerstmis is dat het geboren worden van Jezus niet een herdenkingsfeest is , waarbij we teruggaan naar toen. Als het dat was geweest, had de traditie het geen 2000 jaar volgehouden. Dan slaat de deur dicht en verbleekt het. We vieren het feest omdat het over vandaag gaat, over God die zich opnieuw verbindt met onze geschiedenis en ons aanspreekt. In deze zin wens ik u allen een Zalig Kerstfeest.