Preek op de 23e Zondag door het jaar: Ziekenzondag

Zondag 8 september 2019, jaar C
Door: abt Denis Hendrickx o.praem.

Lezingen: Lucas 14,25-33

Ik denk als Jezus van Nazareth vandaag – hier en nu – in ons midden zou zijn, dat er dan heel wat vragen op hem afgevuurd zouden worden. Ik denk dat er ook wel een aantal de 10 geboden voor de dag zouden willen halen om hem daarmee te confronteren en vooral dan die richtingwijzer: Eer uw vader en uw moeder. Je vader en moeder haten, dat kun je niet maken.

Jezus wil ons vandaag zeggen: Denk er goed over na als je mij wilt volgen….Het zou kunnen betekenen dat je tegenover je vader en moeder komt te staan, tegenover je kinderen, tegenover je broers en zussen. Het kan zijn (het hoeft niet) dat ze je in je keuze belachelijk maken. Het kan zijn… Bedenk de consequenties, wil je dat? Kun je dat? zoiets denk ik wil het evangelie helder maken.

Met grote regelmaat krijgen we uit de bijbel allerlei wonderverhalen te horen. Hoe Jezus zieken heeft genezen, blinden liet zien, stomme spreken, doven horen en lamme lopen. Verhalen waar je vragen bij kunt stellen of dit echt zo gebeurd is. Belangrijker lijkt me echter de vraag: Wat gebeurde daar nu echt. Jezus is naast de mensen gaan staan die lijden en ziek zijn. Hij heeft naar hen geluisterd en gehoord waar zij onder gebukt gaan. Een wezenlijk onderdeel van hun genezing is dat zij weer deel kunnen nemen aan de gemeenschap, dat zij niet langer apart staan langs de zijlijn, maar deel kunnen nemen aan het leven al dan niet met beperkte mogelijkheden. Jezus herstelt als het ware de verhoudingen die verziekt zijn.

En volgens mij zijn we dan direct beland bij de diepere achtergrond van het waarom van een speciale zondag met aandacht voor zieken en hulpbehoevenden. Want met zo’n speciale zondag gaat het om wat Jezus ons heeft willen leren. Zorg dat mensen die ziek zijn, of beperkt in hun mogelijkheden niet geïsoleerd raken. Zorg dat ze, als het enigszins kan deel kunnen nemen aan het gewone leven. Op de website van bijvoorbeeld De Zonnebloem staan ontroerende verhalen over leuke vakanties met geweldige ervaringen waardoor de pijn even wordt vergeten. En hoe fantastisch het is wanneer men oog heeft voor de mogelijkheden van iemand en niet voor de beperkingen.

Tussen de regels door lees je ook over de last en de pijn die mensen ervaren. Hoe ze opboksen tegen beelden die anderen van hen hebben, over hoe zieken zich zouden moeten gedragen. En hoe pijnlijk het is als anderen je leven gaan bepalen en voor jou gaan denken. Niet alle goede bedoelingen pakken even goed uit.

Daarbij hebben we als samenleving ook te maken met de vele veranderingen in de zorg. Er leeft veel onzekerheid over de bezuinigingen op hulp en ondersteuning, hoe het zal gaan met ouderen die noodgedwongen langer thuis moeten wonen, mensen die eigen bijdragen niet kunnen betalen, mantelzorgers die overbelast raken. En dan hoor en zie je spotjes op radio en TV en sociale media: ‘Goede zorg is een kwestie van beschaving’. Laten we daar aan blijven werken.

Ondanks goede zorg en aandacht, is lichamelijk of geestelijk lijden niet te voorkomen. Ieder heeft er vroeg of laat mee te maken: dat we afscheid moeten nemen van geliefden, dat wij zelf of dierbare naasten ziek worden, dat we ernstig gekrenkt raken door ervaringen op onze levensweg.

Wat vaak opvalt is dat je nogal eens bij mensen die veel moeten doorstaan ziet dat ze in hun moeizame leven een soort kompas of antenne hebben ontwikkeld voor wat er werkelijk toe doet, wat van waarde is. Dat kan een kantelpunt zijn om een ander spoor te kiezen. Het heeft te maken met het loslaten van oude beelden en verwachtingen en open te staan voor wat er op je pad komt, nieuw, anders en onverwacht.

Als we tegen deze achtergrond en met deze vragen in het achterhoofd het evangelie van vandaag opnieuw lezen, dan zullen we er misschien niet zo snel aanstoot aan nemen. Het blijkt dan eigenlijk een heel opbouwende tekst, een stichtelijk verhaal.