Fulco van der Heijden: liefde voor taal en onderwijs

Fulco (Harrie) van der Heijden was een harde werker en een scherpe denker met een ongekend groot taalgevoel. Zo’n veertig familieleden kwamen zaterdag 19 september bijeen in de Abdij van Berne in Heeswijk-Dinther om meer te horen over zijn boeiende levensverhaal. Hij vertrok in 1932 als norbertijn naar India en vertaalde eigenhandig de grote en de kleine catechismus in het Hindi.

Van Heeswijk naar India en weer terug
Harrie werd in 1903 als vijfde van elf kinderen geboren in ’t Woud in Middelrode. Daarom werd hij ook wel ‘Bosje’ genoemd. In 1924 trad hij toe tot de Abdij van Berne, waar hij de kloosternaam Fulco kreeg. In 1932 vertrok hij naar India en in Jabalpur maakte hij zich het Sanskriet, Hindi en Engels eigen. Naast het werk in de parochies, gaf hij les en werd uiteindelijk rector van de St. Aloysius High School in Jabalpur, opgericht door de norbertijnen om kinderen uit arme gezinnen fatsoenlijk onderwijs te geven. In 1946 keerde hij terug naar Nederland, waar hij in Gemert en Eindhoven lesgaf in theologie, filosofie, Grieks en Engels.

Docent, schrijver en vertaler
Ook binnen zijn familie speelde Fulco een belangrijke rol. Ger van den Oetelaar herinnert zich hoe zijn heeroom na de oorlog mensen hielp die wilden emigreren. “Velen wilden naar Canada en Australië verhuizen. Daarom schreef Fulco het leerboek Emigrant, leer Engels. Ook vertaalde hij zo’n honderd boeken en tientallen artikelen via zijn eigen vertaalbureau. Voor zijn familie was hij een geleerde: we keken tegen hem op. Ook trouwde hij onze ouders, doopte kinderen en stimuleerde jongeren om te studeren.”

Liefde voor taal en dialect
Fulco werd hoofdredacteur van het Weekblad De Brug. Onder het pseudoniem ‘Has van Rukven’ schreef hij ontelbare korte verhalen, waarin hij op smeuïge en humoristische wijze inging op de actualiteit. Dialectzanger Cor Swanenberg koestert warme herinneringen aan hem: “We deelden onze liefde voor taal en dialect.” Samen met Fulco bundelde hij de columns en zorgde voor publicatie. Op 13 juni 1987 reikte hij het eerste exemplaar van het boek … en het beste van Hasse uit aan Fulco in de ‘Proatstal’. Een uur later werd Fulco onwel en overleed ter plekke aan een hartaanval. “Dat was onvoorstelbaar en heel verdrietig”, aldus Cor.

Zijn werk leeft voort in India
Tijdens de familiebijeenkomst werd ook stilgestaan bij het werk van de huidige generatie norbertijnen in India. Anja Bekkers vertelt hoe zij zich met hart en ziel inzetten voor kwalitatief goed onderwijs, gezondheidszorg, sociale voorzieningen en mogelijkheden voor werk en inkomen. “Daarmee is Fulco’s inzet voor onderwijs en ontwikkeling nog altijd actueel, decennia na zijn overlijden. Als Stichting Solidair met India ‘bedelen’ wij nu om geld, zodat de allerarmsten een toekomst krijgen.” Wie het werk voor de allerarmsten wil steunen, kan een bijdrage overmaken op IBAN NL18 RABO 0120 110 660.

Betrokken
Na een rondleiding door de Abdij van Berne werd de bijeenkomst afgesloten in het Proeflokaal van Berne Abdijbier, waar de familie bijpraatte met elkaar en herinneringen deelde. Zo blijft Fulco van der Heijden niet alleen voortleven als norbertijn en taalkundige, maar vooral een boeiende man die mensen wist te verbinden.

Klik hier voor een uitgebreid levensverhaal over Fulco van der Heijden.

Bron/foto’s: Solidair met India