In het Nederlands Dagblad is op 22 april 2026 een artikel over de Abdij van Berne gepubliceerd. Helaas roept het artikel op veel punten een herkenbaar beeld op. Gedurende een lange periode heeft in onze gemeenschap een ongezonde en soms onveilige cultuur bestaan. Dat betreur ik. Het is pijnlijk om dat in een krant terug te lezen, maar het is wel het eerlijke verhaal.
Door: Frank van Roermund o.praem.
Het is helder dat de Abdij van Berne gedurende een lange periode een gewonde gemeenschap is geweest waarvan sommige littekens nog steeds voor pijn zorgen. Dat had allerlei oorzaken, zoals verschillende opvattingen over Kerk en kloosterleven en botsende karakters. Het was ook een andere tijd waarin het open delen van gevoelens, onzekerheden, teleurstellingen en wederzijdse verwachtingen niet vanzelfsprekend was.
Veiligheid
Een klooster is een gemeenschap van mensen die elkaar niet hebben uitgezocht. Daardoor kunnen spanningen en conflicten ontstaan. Het kan ook leiden tot het elkaar ontlopen en tweespalt binnen de gemeenschap. Dat mag nooit als een voldongen feit worden geaccepteerd, zeker als de (sociale) veiligheid in het geding is. Het is daarom goed dat het Nederlands Dagblad dit benoemt.
Cultuur
Bij mijn aantreden als administrator, nu zo’n anderhalf jaar geleden, heb ik steeds aangegeven dat ik die ongezonde cultuur van het verleden wilde doorbreken door te werken aan meer gemeenschapszin, betere onderlinge verhoudingen en open communicatie. Ik realiseer mij heel goed dat dit niet binnen een dag is veranderd. Ook mijn voorgangers zijn soms op hardnekkige blokkades gestuit, zoals het artikel aangeeft. Deze publicatie is voor mij een extra aansporing om op deze weg door te gaan.
Extern toezicht
Openheid betekent ook dat er kritiek kan komen op mijn manier van leidinggeven. Voor mij staat het belang van de gemeenschap steeds op de eerste plaats. Persoonlijke belangen en posities zijn daaraan ondergeschikt. Naast de interne dialoog die wij binnen onze gemeenschap voeren, hecht ik aan een kritische spiegel van buitenaf. Daarvoor willen we een vorm van extern toezicht inrichten om onder meer mee te reflecteren op de cultuur in onze gemeenschap, de onderlinge verhoudingen en de manier waarop ik als overste effectief kan opereren om aan een gezonde, open en veilige gemeenschap voor iedereen te werken.
Vinger aan de pols
De Abdij van Berne heeft een eeuwenlange geschiedenis. Ik ben dankbaar voor alle medebroeders die ons zijn voorgegaan en ieder die op eigen wijze invulling heeft gegeven aan zijn roeping voor het kloosterleven. Een klooster is geen eiland en maakt deel uit van een bredere geloofsgemeenschap en van de samenleving. Dat vraagt dat wij steeds een vinger aan de pols van de tijdgeest moeten houden. “Wij zijn de tijden; zoals wij zijn, zo zijn de tijden”, schreef Augustinus al.
Vertrouwen
Voor een toekomstbestendige kloostergemeenschap is het noodzakelijk om aantrekkelijk te zijn voor een nieuwe generatie kloosterlingen, die soms anders in het geloof, de Kerk en het kloosterleven staan dan eerdere generaties die zijn opgegroeid in een andere (kerkelijke) cultuur en samenleving. We zien ook bij andere kloosterorden dat die generatieverschillen soms tot wederzijds onbegrip, wantrouwen en spanningen kunnen leiden. Toch zal er ruimte moeten zijn voor een nieuwe generatie om eigen accenten te zetten. Dit behoort tot mijn speerpunten. Voorzichtig melden zich weer nieuwe kandidaten en belangstellenden. Dat geeft hoop dat er een nieuwe lente kan aanbreken. Ik heb daar alle vertrouwen in.
Mooie, openhartige reactie op het bericht in de krant, Frank. Voorbeeldig.
Op naar de nieuwe lente!